راهنمای تمیزکاری و سرویس دستگاه اسپرسوساز؛ از خانگی تا صنعتی
راهنمای تمیزکاری و سرویس دستگاه اسپرسوساز؛ از خانگی تا صنعتی
پنجشنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۵
اگر دستگاه اسپرسوساز داری، چه خانگی باشه، چه نیمهصنعتی، چه صنعتی، یه نکته خیلی مهم رو باید بدونی:
قهوه خوب فقط به دانه و آسیاب خوب نیست؛ دستگاه تمیز هم لازم داره.
خیلی وقتها قهوه تلخ، بدمزه، کمکرما یا بوی سوختگیدار میشه و فکر میکنیم مشکل از قهوهست؛ در حالی که مشکل اصلی از چربی قهوه، رسوب آب، شیر خشکشده روی نازل بخار یا تمیز نبودن گروپ دستگاهه.
توی این مقاله از بُندی میخوایم ساده و کاربردی بگیم دستگاه اسپرسوساز رو چطور تمیز کنیم، کی بکفلاش کنیم، چه آبی داخل دستگاه بریزیم و چه کارهایی باعث میشه عمر دستگاه بیشتر بشه و قهوهات همیشه خوشطعمتر دربیاد.
چرا تمیزکاری دستگاه اسپرسوساز مهمه؟
وقتی با دستگاه اسپرسو میگیری، روغن و چربی طبیعی قهوه کمکم داخل پرتافیلتر، بسکت، گروپ هد، شاور اسکرین و مسیر خروجی جمع میشه. اگر این چربیها تمیز نشن، بعد از مدتی طعم قهوه رو خراب میکنن.
از طرف دیگه، آب هم داخل دستگاه جریان داره و اگر آب سخت یا پر از املاح باشه، به مرور باعث رسوب داخل بویلر، ترموبلاک، مسیر آب و نازل بخار میشه.
نتیجه چی میشه؟
قهوه بدطعم و تلخ
کرمای ضعیف
افت فشار دستگاه
کم شدن بخار
چکه کردن پرتافیلتر
بالا رفتن احتمال خرابی دستگاه
هزینه سرویس و تعمیر بیشتر
پس تمیزکاری دستگاه فقط برای ظاهر نیست؛ مستقیم روی طعم قهوه و عمر دستگاه تاثیر داره.
فرق تمیزکاری دستگاه خانگی، نیمهصنعتی و صنعتی
همه دستگاهها نیاز به تمیزکاری دارن، ولی شدت و روششون فرق میکنه.
دستگاههای خانگی معمولاً مصرف کمتری دارن و تمیزکاری سبکتر میخوان. دستگاههای نیمهصنعتی چون فشار کاری بیشتری دارن، باید منظمتر تمیز بشن. دستگاههای صنعتی هم چون روزانه تعداد زیادی شات میگیرن، تمیزکاری و بکفلاش براشون ضروریه.
دستگاه خانگی
اگر روزی چند شات قهوه میگیری، باید بعد از هر بار استفاده پرتافیلتر رو بشوری، نازل بخار رو تمیز کنی و مخزن آب رو مرتب چک کنی.
بکفلاش در دستگاه خانگی فقط وقتی انجام میشه که دستگاه قابلیت بکفلاش داشته باشه. همه دستگاههای خانگی برای بکفلاش طراحی نشدن.
دستگاه نیمهصنعتی
دستگاههای نیمهصنعتی معمولاً مصرف بالاتری دارن و برای خانههای پرمصرف، دفتر کار یا کافههای کوچک استفاده میشن. این دستگاهها بیشتر از دستگاههای خانگی به تمیزکاری منظم نیاز دارن.
در این مدلها تمیز کردن گروپ، پرتافیلتر، بسکت، نازل بخار و بکفلاش دورهای اهمیت زیادی داره.
دستگاه صنعتی
دستگاه صنعتی یعنی دستگاهی که برای کافه، رستوران، هتل یا مصرف سنگین طراحی شده. این دستگاهها باید روزانه تمیز بشن.
اگر کافه داری و آخر شب دستگاه رو تمیز نکنی، فردا صبح اولین شاتها احتمالاً طعم کهنگی، چربی سوخته یا تلخی اضافه دارن.
بکفلاش چیست؟
بکفلاش یعنی تمیز کردن مسیر داخلی گروپ دستگاه با کمک بسکت کور و فشار آب. در این روش، آب یا محلول شوینده مخصوص وارد مسیر گروپ میشه و چربیها و باقیماندههای قهوه رو از داخل مسیر خروجی پاک میکنه.
بکفلاش برای دستگاههایی انجام میشه که گروپ و مسیر برگشتی مناسب دارن. معمولاً دستگاههایی که شیر سهراهه یا سیستم تخلیه فشار دارن، قابلیت بکفلاش دارن.
نکته مهم:
اگر دستگاهت قابلیت بکفلاش نداره، نباید با بسکت کور به زور بکفلاشش کنی.
این کار ممکنه به دستگاه فشار بیاره یا باعث خرابی بشه.
کی باید بکفلاش کنیم؟
زمان بکفلاش بستگی به نوع دستگاه و میزان استفاده داره.
بکفلاش دستگاه خانگی
اگر دستگاه خانگی قابلیت بکفلاش داشته باشه:
بعد از چند روز استفاده، بکفلاش با آب انجام بده.
هر چند هفته یکبار، بسته به میزان مصرف، از پودر یا قرص شوینده مخصوص استفاده کن.
اگر روزانه زیاد اسپرسو میگیری، فاصله تمیزکاری رو کمتر کن.
اگر دستگاه خانگی ساده داری و قابلیت بکفلاش نداره، به جای بکفلاش، شاور، پرتافیلتر، بسکت و نازل بخار رو مرتب تمیز کن.
بکفلاش دستگاه نیمهصنعتی
برای دستگاه نیمهصنعتی:
بکفلاش با آب بهتره مرتب انجام بشه.
بکفلاش با شوینده مخصوص بسته به میزان مصرف، مثلاً هفتهای یکبار یا چند بار در هفته انجام بشه.
اگر دستگاه در دفتر یا محیط پرتردد استفاده میشه، تمیزکاری باید جدیتر باشه.
بکفلاش دستگاه صنعتی
برای دستگاه صنعتی کافهای:
بکفلاش با آب بهتره در طول روز یا پایان شیفت انجام بشه.
بکفلاش با شوینده مخصوص معمولاً پایان روز کاری انجام میشه.
پرتافیلتر، بسکت و شاور هم باید جداگانه شسته بشن.
در کافهها، بکفلاش نکردن دستگاه مثل اینه که قابلمه چرب رو هر روز بدون شستن دوباره استفاده کنی؛ معلومه که طعم خراب میشه.
چطور بکفلاش کنیم؟
روش کلی بکفلاش اینطوریه:
بسکت کور را داخل پرتافیلتر قرار بده.
مقدار مناسب شوینده مخصوص دستگاه اسپرسوساز داخل بسکت کور بریز.
پرتافیلتر را روی دستگاه ببند.
دکمه عصارهگیری را چند ثانیه روشن کن و بعد قطع کن.
این کار را چند بار تکرار کن تا شوینده داخل مسیر گروپ حرکت کند.
پرتافیلتر را باز کن و کامل بشور.
چند بار فقط با آب بکفلاش کن تا هیچ اثری از شوینده باقی نمونه.
در آخر یک شات خالی یا قهوه تست بگیر و دور بریز.
نکته مهم:
برای بکفلاش فقط از شوینده مخصوص دستگاه اسپرسوساز استفاده کن. مایع ظرفشویی، جرمگیر نامناسب یا مواد اسیدی غیراستاندارد میتونه به دستگاه آسیب بزنه.
پرتافیلتر و بسکت را چطور تمیز کنیم؟
پرتافیلتر و بسکت همیشه با قهوه در تماس هستن. اگر تمیز نشن، چربی قهوه داخل سوراخها و لبهها جمع میشه.
برای تمیز کردن:
بعد از هر بار استفاده، تفاله قهوه رو کامل خالی کن.
پرتافیلتر و بسکت رو با آب داغ بشور.
هر چند روز یکبار، بسکت و پرتافیلتر رو داخل آب داغ و شوینده مخصوص قهوه بخوابون.
بعد کامل آبکشی کن.
دسته پرتافیلتر چوبی یا حساس رو طولانی داخل آب نذار.
اگر پرتافیلتر تمیز نباشه، حتی قهوه تازه هم طعم کهنه میگیره.
نازل بخار را چطور تمیز کنیم؟
نازل بخار یکی از حساسترین قسمتهای دستگاهه؛ مخصوصاً اگر شیر فوم میگیری.
بعد از هر بار فومگیری:
سریع نازل بخار رو با دستمال تمیز و مرطوب پاک کن.
چند ثانیه بخار رو باز کن تا شیر باقیمانده از داخل نازل خارج بشه.
اجازه نده شیر روی نازل خشک بشه.
شیر خشکشده روی نازل هم بوی بد میگیره، هم سوراخ بخار رو میبنده، هم به مرور بخار دستگاه رو ضعیف میکنه.
برای کافهها، تمیز نکردن نازل بخار یکی از بدترین اشتباهات کاریه.
شاور اسکرین و گروپ هد
شاور اسکرین همون صفحهایه که آب ازش روی قهوه پخش میشه. اگر چربی قهوه و ذرات ریز داخلش جمع بشه، آب به صورت یکنواخت روی قهوه پخش نمیشه.
نتیجه؟
عصارهگیری نامتعادل، اسپرسوی بدطعم و کرمای ضعیف.
برای تمیزکاری:
با برس مخصوص گروپ، دور واشر و شاور رو تمیز کن.
اگر دستگاه صنعتی یا نیمهصنعتی داری، شاور اسکرین رو دورهای باز کن و تمیز کن.
اگر واشر گروپ خشک، سفت یا ترکخورده شد، باید تعویض بشه.
چه آبی داخل دستگاه اسپرسوساز بریزیم؟
آب خیلی مهمه. قهوه بخش زیادیاش آبه، پس کیفیت آب مستقیماً روی طعم قهوه اثر داره.
آب نامناسب میتونه دو تا مشکل ایجاد کنه:
طعم بد در قهوه
رسوب داخل دستگاه
بهترین آب برای دستگاه اسپرسوساز، آبیه که نه خیلی سنگین و پراملاح باشه، نه کاملاً بدون املاح.
آب شهری مستقیم خوبه؟
در خیلی از مناطق، آب شهری املاح زیادی داره. اگر مستقیم داخل دستگاه بریزی، به مرور باعث رسوب میشه؛ مخصوصاً داخل بویلر، ترموبلاک و مسیر بخار.
بهتره از آب تصفیهشده مناسب استفاده کنی.
آب معدنی خوبه؟
همه آبهای معدنی مناسب دستگاه نیستن. بعضی آبهای معدنی املاح بالایی دارن و میتونن رسوب ایجاد کنن.
پس فقط چون اسمش آب معدنیه، دلیل نمیشه برای دستگاه اسپرسوساز خوب باشه.
آب مقطر خوبه؟
آب کاملاً مقطر یا بدون املاح هم گزینه خوبی نیست. چون طعم قهوه رو تخت و بیجون میکنه و برای بعضی دستگاهها هم مناسب نیست.
بهترین انتخاب چیست؟
بهترین انتخاب معمولاً آب تصفیهشده با املاح کنترلشدهست. برای مصرف خانگی میتونی از آب تصفیهشده مناسب یا فیلتر آب استفاده کنی. برای دستگاه صنعتی و کافهای بهتره حتماً سیستم تصفیه، فیلتر یا سختیگیر مناسب نصب بشه.
اگر منطقهات آب سنگینی داره، این موضوع رو جدی بگیر؛ چون رسوب یکی از اصلیترین دلایل خرابی دستگاههاست.
رسوبزدایی دستگاه اسپرسوساز
رسوبزدایی با بکفلاش فرق داره.
بکفلاش بیشتر مسیر قهوه و چربیهای قهوه رو تمیز میکنه.
رسوبزدایی بیشتر برای مسیر آب، بویلر، ترموبلاک و املاح آب انجام میشه.
برای دستگاههای خانگی، بسته به مدل دستگاه و نوع آب، رسوبزدایی ممکنه هر چند ماه یکبار لازم باشه.
اما برای دستگاههای صنعتی، رسوبزدایی نباید بیبرنامه و خودسرانه انجام بشه. چون ممکنه مواد رسوبزدا وارد قسمتهایی بشه که تمیز کردنش سخت باشه یا به دستگاه آسیب بزنه.
برای دستگاه صنعتی بهتره سرویس دورهای توسط سرویسکار انجام بشه.
برنامه پیشنهادی تمیزکاری دستگاه خانگی
بعد از هر استفاده:
پرتافیلتر و بسکت رو بشور.
نازل بخار رو پاک کن.
کمی آب از گروپ رد کن.
سینی چکهگیر رو خالی کن.
هفتگی:
شاور و دور گروپ رو با برس تمیز کن.
مخزن آب رو بشور.
اگر دستگاه قابلیت دارد، بکفلاش با آب انجام بده.
ماهانه یا بسته به مصرف:
تمیزکاری عمیق پرتافیلتر و بسکت با شوینده مخصوص
بررسی رسوب
رسوبزدایی طبق دفترچه دستگاه
برنامه پیشنهادی تمیزکاری دستگاه نیمهصنعتی
روزانه:
شستشوی پرتافیلتر، بسکت و نازل بخار
تمیز کردن گروپ با برس
بکفلاش با آب، مخصوصاً اگر مصرف بالاست
هفتگی:
بکفلاش با شوینده مخصوص
شستشوی کامل بسکت و پرتافیلتر
بررسی واشر گروپ و شاور
ماهانه:
بررسی فشار، بخار، نشتی و کیفیت عصارهگیری
تمیزکاری عمیقتر
بررسی نیاز به رسوبزدایی
برنامه پیشنهادی تمیزکاری دستگاه صنعتی
در طول روز:
پاک کردن نازل بخار بعد از هر بار استفاده
خالی کردن تفاله و شستشوی پرتافیلتر
تمیز نگه داشتن اطراف دستگاه
پایان هر شیفت:
بکفلاش گروپها با آب
بکفلاش با شوینده مخصوص طبق برنامه کاری
شستشوی پرتافیلتر و بسکتها
تمیز کردن سینی، زیرگروهی و بدنه دستگاه
پاک کردن کامل نازلهای بخار
دورهای:
تعویض واشر گروپ
بررسی شاور اسکرین
چک کردن فشار پمپ و بخار
سرویس تخصصی دستگاه
بررسی فیلتر آب و سختیگیر
از چه شویندهای استفاده کنیم؟
برای دستگاه اسپرسوساز باید از شوینده مخصوص قهوه استفاده کنی، مثل:
پودر بکفلاش
قرص بکفلاش
محلول تمیزکننده نازل بخار
رسوبزدا مخصوص دستگاه اسپرسوساز
برس گروپ
بسکت کور
هر شویندهای مناسب دستگاه نیست. استفاده از جرمگیرهای نامناسب ممکنه به واشر، قطعات داخلی، بویلر یا مسیر آب آسیب بزنه.
از کجا بفهمیم دستگاه نیاز به سرویس دارد؟
اگر این نشونهها رو دیدی، دستگاهت احتمالاً نیاز به سرویس یا تمیزکاری جدیتر داره:
قهوه طعم بد یا تلخی غیرعادی دارد.
فشار عصارهگیری افت کرده.
بخار ضعیف شده.
پرتافیلتر چکه میکند.
از اطراف گروپ نشتی داری.
دستگاه دیر گرم میشود.
صدای پمپ تغییر کرده.
قهوه کرمای خوبی نمیدهد.
نازل بخار خوب فوم نمیسازد.
این علائم رو جدی بگیر. هرچی زودتر رسیدگی کنی، هزینه تعمیر کمتر میشه.
چند اشتباه رایج در تمیزکاری دستگاه
یکی از اشتباهات رایج اینه که فقط ظاهر دستگاه رو تمیز کنیم و داخل گروپ و پرتافیلتر رو فراموش کنیم.
اشتباه بعدی استفاده از آب نامناسبه. خیلیها دستگاه گرون میخرن، ولی با آب سخت باعث رسوب و خرابی زودهنگامش میشن.
اشتباه دیگه اینه که نازل بخار رو بعد از فومگیری پاک نمیکنن. شیر خشکشده یکی از بدترین چیزها برای نازل بخاره.
بکفلاش بیش از حد یا اشتباه هم میتونه مشکلساز بشه، مخصوصاً اگر دستگاه برای بکفلاش طراحی نشده باشه.
جمعبندی؛ دستگاه تمیز یعنی قهوه خوشطعمتر
اگر میخوای قهوهات همیشه خوشطعم، خوشعطر و باکیفیت باشه، باید دستگاهت رو جدی بگیری. دانه خوب، آسیاب درست و دستگاه تمیز کنار هم نتیجه میدن.
برای دستگاه خانگی، تمیزکاری روزانه و رسوبزدایی دورهای مهمه.
برای دستگاه نیمهصنعتی، بکفلاش و تمیزکاری منظم ضروریه.
برای دستگاه صنعتی، تمیزکاری پایان هر شیفت و سرویس دورهای باید جزو برنامه ثابت باشه.
آب مناسب، شوینده استاندارد، برس گروپ، بسکت کور و سرویس بهموقع باعث میشه هم عمر دستگاه بیشتر بشه، هم طعم قهوه بهتر بمونه.
در بُندی میتونی برای انتخاب شوینده، فیلتر آب، دستگاه مناسب، تجهیزات جانبی و سرویس دستگاه اسپرسوساز راهنمایی بگیری.
بُندی؛ شروعی پر انرژی برای هر روز